«Ερωτικές Ιστορίες Καθημερινής Τρέλας»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

«Ερωτικές Ιστορίες Καθημερινής Τρέλας» 

(Tales of Ordinary Madness)

 

 

  • Είδος: Κοινωνικό δράμα (Παραγωγή 1981)
  • Σκηνοθεσία: Μάρκο Φερέρι
  • Με τους: Μπεν Γκαζάρα, Ορνέλα Μούτι, Σούζαν Ταιρέλ, Ρόι Μπρόκσμιθ
  • Διάρκεια: 101’
  • Διανομή: Bibliotheque
  • Διακρίσεις: 9 Διεθνή Βραβεία Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας
  • και Καλύτερης Ηθοποιίας: (David di Donatello Awards – Golden Goblets, Italy – Italian National Syndicate of Film Journalists – San Sebastián International Film Festival (Fipresci Prize) – SESC Film Festival, Brazil)
  • Επανέκδοση σε ψηφιακές κόπιες στους κινηματογράφους: «Σινέ Ριβιέρα» (Εξάρχεια) και «Σινέ Όαση» (Παγκράτι)

Το μαργαριταρένιο περιδέραιο της ταινίας είναι το απίστευτο λογίδριο του Τσαρλς Σέρκιν περί «κομψότητας» στο τεράστιο θέατρο με τους ελάχιστους, βαριεστημένους θεατές να ψιλοκράζουν κάτι φτωχοδιάβολους καλλιτέχνες που βρίσκονται εκεί για να παρουσιάσουν τραγούδια τους, να απαγγείλουν, να πουν τα δικά τους, τα διαολεμένα σώψυχα τους. Από τα πρώτα λόγια το ολιγάριθμο κοινό αρχίζει να αποδυναμώνει την μπρόγκα από την δύναμη της σκέψης του μέθυσου αφηγητή, μέχρι που επικρατεί απόλυτη σιωπή. Σεκάνς μοναδική, ακριβώς στην έναρξη της ταινίας. Φοράς τα μαργαριτάρια, εάν θέλεις, και απολαμβάνεις, τα 101 λεπτά διάρκειας της ταινίας που αφορά την μεταφορά του ομότιτλου βιβλίου του κυνικού, Αμερικανού συγγραφέα Τσαρλς Μπουκόβσκι από τον Ιταλό αντισυμβατικό σκηνοθέτη Μάρκο Φερέρι. Οι «Ερωτικές Ιστορίες Καθημερινής Τρέλας» μαζί με το «Ταχυδρομείο» είναι τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία, από τα πενήντα τον αριθμό, του Μπουκόβσκι. Δύο είναι οι αλήθειες ερχόμενος αντιμέτωπος με τέτοιου είδους ανθρώπους στην 7η Τέχνη, που συχνά προκαλούσαν έντονες αντιδράσεις και εγκεφαλικά με τα πονήματα τους στις απονευρωμένες μάζες. Το πρώτο είναι, ότι ο Μπουκόβσκι ποτέ δεν αγαπήθηκε από τους Αμερικανούς ως συγγραφέας τους, παρά μόνο από τους Ευρωπαίους και μερικούς περιθωριακούς πυρήνες της σύγχρονης, αμερικανικής λογοτεχνίας, που αντιλήφθηκαν άμεσα την διασταύρωση της σκέψη του, γεννώντας στο χαρτί ένα ιδιαίτερο φιλοσοφικό, ποιητικό υβρίδιο από τον σωκρατικό κυνισμό και τον ρομαντισμό του αυτόχειρα Καμί, ακόμα και του αφοριστικού ηθικοφιλοσοφικού προσανατολισμού του Νίτσε και του Ντοστογιέφσκι. Αυτά, φυσικά, ενοχλούν τα μέγιστα τους ακραιφνείς υπερασπιστές του αμερικανικού ονείρου που καθύβριζε συνεχώς ο Γερμανο –πολωνο – αμερικανός Χέινριχ, Καρλ Μπουκόβσκι (16 Αυγούστου 1920 — 9 Μαρτίου 1994). Η αληθινή, αθέατη, αμερικανική διανόηση τον αποδέχτηκε σιωπηρά δίχως φανφάρες και τυμπανοκρουσίες, κι αυτό γιατί μέσα από την ποίηση του κι όχι από τα διηγήματα του, πραγματικά, ανακάλυψε ένα ατίθασο πνεύμα μεν, βαθιά πληγωμένο και απογοητευμένο δε, γεμάτο λυρισμό και ατόφια φιλοσοφική δραματουργία στο επίπεδο του σκληρού ρεαλισμού. Ο Μπουκόβσκι πατούσε απροκάλυπτα την οριακή γραμμή της μισανθρωπίας, από φιλοσοφική θέση και άποψη, αποφεύγοντας τα τοξικά προϊόντα της ευζωίας του συστήματος, καταργώντας συνάμα, τον φυσιολογικό τρόπο ζωής, ακολουθώντας την αλητεία, βιώνοντας την λιτότητα και τον κοσμικό μοναχισμό, πνιγμένος στο αλκοόλ και τους εφήμερους έρωτες, μαχόμενος με τους προσωπικούς του δαίμονες. Οι συντροφιές του ήταν οι μπεκρήδες, οι πουτάνες, οι λογής παρίες και οι περιθωριακοί, ανακαλύπτοντας ανάμεσά τους την αληθινή εικόνα όχι μόνο της Αμερικής αλλά όλου του σύγχρονου κόσμου. Δικαίως του προσάψανε τον χαρακτηρισμό του ποιητή του βρώμικου ρεαλισμού, που στην συνέχεια έγινε λογοτεχνικό κίνημα με πάμπολλους εκφραστές. Το δεύτερο είναι, ότι ο, εκ πεποιθήσεως, άθεος, Μιλανέζος σκηνοθέτης Μάρκο Φερέρι (11 Μαΐου 1928 – 9 Μαΐου 1997), ο πλέον αντικομφορμιστής, αναρχικός και αντισυμβατικός, ο δημιουργός των ταινιών: «Το Χαρέμι» (1967, η ταινία προβλήθηκε στην Ελλάδα με τον απίστευτο τίτλο: «Η Γκαρσονιέρα της Ανώμαλης»), «Το Μεγάλο Φαγοπότι» (1973), «Γεια σου Πίθηκε» (1978), «Πιπί, Κακά και… Νάνι» (1979), «Η Ιστορία της Πιέρα» (1983), «Το Μέλλον Είναι Γυναίκα» (1984), εντυπωσιασμένος από τον «καταραμένο» Μπουκόβσκι μεταφέρει το βιβλίο του «Ερωτικές Ιστορίες Καθημερινής Τρέλας» (Tales of Ordinary Madness) στην μεγάλη οθόνη. Από το συνολικό έργο του Φερέρι διαπιστώνουμε, πως κεντρικό πρόσωπο των ιστοριών του είναι η γυναίκα, που «παίζει» με το υπερφίαλο αρσενικό, δίνοντας αιχμηρές, σατυρικές διαστάσεις, ότι ο πλανήτης, τελικά, ανήκει στο ισχυρό θηλυκό, κάτι σαν τα μελίσσια που τον πρώτο λόγο έχουν οι κυρίαρχες βασίλισσες και τον τελευταίο, μέχρι θανάτωσης, οι άοκνοι «εργάτες» του μόχθου και της αναπαραγωγής. Αν και χαρακτηρίστηκε πολλάκις μισάνθρωπος ο Φερέρι, δεν είναι. Αντιθέτως η τοξική του σάτιρα διαθέτει φυλετική ταυτότητα και φυσικά είναι η σοβινιστική διάθεση του αρσενικού απέναντι στο φαινομενικά υποταγμένο θηλυκό, που τελικά γίνεται δούλος των παθών του και των αρχέγονων γυναικείων δυνάμεων. Καυστικά, αιρετικά αποτυπώνει το ερωτικό μπουκοβσκικό σύμπαν από μια δική του εντελώς οπτική, που δεν χάνει το φιλοσοφικό υπόβαθρο περί ελευθερίας, έρωτος και άλλων δαιμονίων, αλλά τονίζει, πως ακόμα κι όταν ένας κατασταλαγμένος φιλόσοφος απολέσει την μούσα του, οδηγείται στην άβυσσο της αυτοκαταστροφής. Όταν προβλήθηκε η ταινία (1981) ο Μπουκόφσκι ήταν εν ζωή και δυσαρεστήθηκε τα μάλα, κατηγορώντας τον Φερέρι για υπερβάσεις στην ταινία, κατακρίνοντας μάλιστα τον Μπεν Γκαζάρα για μέτρια ερμηνεία. Αυτός είναι ο Μπουκόβσκι, που με τίποτα δεν ήταν ευχαριστημένος. Το ότι ο Σωκράτης ήταν χωλός επηρέασε κάπως την ειρωνική και σκωπτική διάθεση του προς τους ανθρώπους.  Η σωματική βία που ο Μπουκόβσκι δέχτηκε από τον πατέρα του ως παιδί και η παραμόρφωση του προσώπου του λόγω της εφηβικής, επιθετικής ακμής αύξησαν τόσο τον θυμό, όσο και τον κυνισμό του στο ανθρώπινο.

Στο Λος Άντζελες (Lost Angeles χαμένοι άγγελοι, αποκαλεί την πόλη που αγάπησε και έζησε) ο περιπλανώμενος, μεσήλικας ποιητής και συγγραφέας Τσάρλς Σέρκιν (Μπεν Γκαζάρα – απίθανος) σβήνει τις καθημερινές δυσκολίες του στο αλκοόλ. Οι βόλτες του κάτω από τον καυτό ήλιο της δυτική ακτής και οι συναναστροφές του με ιδιαίτερες γυναίκες του βίτσιου και των ακροτήτων καταλήγουν στο εφήμερο σεξ. Πίνει, ξευτελίζεται, ερωτοτροπεί και γράφει συνεχώς αρνούμενος να εργασθεί, ενώ κάποια γραπτά του δείχνουν να κινούν το ενδιαφέρον ενός μεγάλου εκδοτικού οίκου της Νέας Υόρκης. Σε ένα μπαρ γνωρίζει την όμορφη πόρνη Κας (Ορνέλα Μούτι – πολύ καλή) εθισμένη στον σαρκικό πόνο και τις αυτοκτονικές τάσεις, την οποία ερωτεύεται παράφορα. Οι μέρες τους κυλούν στην ελευθεριότητα, το ποτό, την δημιουργική έκρηξη του Τσαρλς, που αρχίζει να ξαναγράφει, έως την απάντηση του εκδοτικό οίκο που θέλει τελικά να εκδώσει την ποιητική συλλογή του συγγραφέα. Τον καλούν να ταξιδέψει στην Νέα Υόρκη για να συζητήσουν τις λεπτομέρειες και ο Τσαρλς αφήνει πίσω του την Κας, υποσχόμενος, πως μόλις βολευτεί θα την καλέσει να πάει μαζί του για μια νέα αρχή. Το ταξίδι στην ανατολική πλευρά της Αμερικής διαρκεί κάτι παραπάνω από ότι περίμενε, οι συζητήσεις με τους εκδότες πάνε κατά διαόλου, οι οποίοι τον θέλουν μόνιμα «μαντρωμένο» στην Νέα Υόρκη για να το παρακολουθούν, τον στρώνουν σε ένα γραφείο της εταιρείας για να γράφει με ωράριο. Και όπως είναι συνεχώς μεθυσμένος τα σπάει μαζί τους και ο Τσαρλς επιστρέφει στο Lost Angeles για να μάθει πως η όμορφη Κας αυτοκτόνησε, γεγονός που θα τον ωθήσει και πάλι στην ερήμωση.

Ο Μάρκο Φερέρι εφορμά στο σύμπαν του Μπουκόβσκι. Η Ευρώπη συναντά την Αμερική το 1981, εποχή που στα πράγματα είναι ο Ρόναλντ Ρίγκαν και οι κάτοικοι του βόρειου κομματιού της ηπείρου αλλάζουν ρότα, πάλι με τις πληγές τους ορθάνοιχτες. Ο γοητευτικός Νεοϋρκέζος ηθοποιός Μπεν Γκαζάρα  (28 Αυγούστου 1930 – 3 Φεβρουαρίου 2012) αγκαζέ με την φλογερή και άκρως ερωτική, Ρωμάνα ηθοποιό με τα γατίσια μάτια, Ορνέλα Μούτι (είναι 26 χρόνων στην ταινία, ακριβώς μετά την εκπληκτική κωμωδία του Φράνκο Καστελάνο που άφησε εποχή «Σεισμός στο Κρεβάτι μου» (Il Bisbetico Tonato) με τον Αντριάνο Τσελεντάνο), συνθέτουν την ψυχοσύνθεση της σύγχρονης Αμερικής, όπως ο Μπουκόβσκι δημιούργησε με τα μικρά, άθλια κομμάτια του παζλ της ανθρώπινης κατάντιας. Λαβωμένες ψυχές, όπως ακριβώς η όμορφη πόρνη Κας με τον θάνατο να κυριαρχεί στο σκεπτικό της και τον εμπνευσμένο, μεσήλικα ποιητή Τσαρλς να βιώνει το λούμπεν εν μέσω ερωτικών περιηγήσεων και αλκοόλ. Η οπτική προσέγγιση του Φερέρι  απογειώνει την εφιαλτική διαδρομή του ήρωα και οι όποιες άσκοπες περιπλανήσεις του αποκτούν νόημα, ραγίζοντας στο φινάλε το προστατευτικό γυαλί της ανθρώπινης κατάβασης στον υλισμό του εφήμερου και της παράνοιας με ένα υπέροχο ποίημα του συγγραφέα. Από τον πόνο και τον αυτοβασανισμό, το στραπατσάρισμα του ωραίου προσώπου έως την απομόνωση στο απέριττο κουκούλι της δημιουργίας ο πανταχού ερωτισμός αποτελεί την οδοσήμανση της χαμένης λεωφόρου.  Ένα λιτό δημιούργημα που αφήνεται ελεύθερο να ρολάρει ποιητικά και σκληρά στην ανθρώπινη μοναχικότητα. Ο Αριστοτέλης το έχει γράψει, πως η μοναξιά καταλήγει τον άνθρωπο τρελό ή κτήνος. Αξίζει να την δείτε!