fbpx

«Γλυκιά Πατρίδα»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

Sweet Country

 

  • Είδος: Δράμα εποχής
  • Χώρα: Αυστραλία (2017)  
  • Σκηνοθεσία: Γουόρικ Θόρντον
  • Με τους: Χάμιλτον Μόρις, Σαμ Νιλ, Μπράιαν Μπράουν, Έγουεν Λέσλι
  • Διάρκεια: 113’
  • Διανομή: One From the Heart
  • Διακρίσεις: Βραβείο Κριτικής Επιτροπής Φεστιβάλ Βενετίας – Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα Platform Φεστιβάλ του Τορόντο – Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στα Asia Pacific Screen Awards

Να θέσουμε αρχικά, ότι ο 48χρονος, Αυστραλός σκηνοθέτης Γουόρικ Θόρντον δεν είναι επίγονος αποικιοκρατών, αλλά αυθεντικός, αυτόχθων της αυστραλιανής γης των Αβορίγινων. Οπότε, η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του, σε συνέχεια της δραματικής, βραβευμένης του 2009 «Σαμψών και Δαλιδά» (προβλήθηκε μόνο στο φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης) δεν είναι ένα πλυντήριο αγλλοσαξωνικής συνείδησης κάποιου δυτικού σκηνοθέτη με χαριτωμένη άποψη περί ανθρωπιστικού συναισθήματος, αλλά μια πραγματική καταγραφή ενός πρωτογενούς, συμπιεσμένου, παλαιού κυττάρου που πάλλεται για την πραγματική αλήθεια των όσων τράβηξαν οι πρόγονοι του ιθαγενείς, από τους αμόρφωτους, αγράμματους και ποινικούς, λασπόκαρδους αποικιοκράτες. Είναι σημαντικός αυτός ο διαχωρισμός να γίνει, καθώς η ιστορία διαθέτει, πάντα δυο όψεις αναφοράς και γραφής, κάποιες φορές και τρεις. Η αλήθεια όμως στον πυρήνα της είναι μια, συμπαγής και αμετακίνητα αδιάψευστη: Όπου πάτησε το πόδι του ο βάρβαρος δυτικός το όνειρο μετασχηματίστηκε σε εφιάλτη, ο παράδεισος σε κόλαση και η ανθρώπινη σκέψη συρρικνώθηκε βάναυσα στην γραμμή της επιβίωσης. Το 2002 ο Αυστραλός σκηνοθέτης Φίλιπ Νόις με πρωταγωνιστή τον Κένεθ Μπράνα στην ταινία του: «Ο Μακρύς Δρόμος του Γυρισμού» (Rabbit-Proof Fence), ασχολήθηκε ανοιχτά με τα έκτροπα των αποικιοκρατών στην Αυστραλία και τα δεινά των Αβορίγινων (πάλι αληθινή ιστορία), αλλά δεν παύει ο σκηνοθέτης να είναι ένα γνήσιο τέκνο μεταναστών, που διακατέχεται από την ανάγκη και την ελευθερία να προσεγγίσει τις φρικαλεότητες, αλλά την αδυναμία να τις νοιώσει και να τις κατανοήσει στο μεδούλι τους. Οι άνθρωποι, ιστορικά, γνωρίζουν ελάχιστα για το μέγα κακό που προκάλεσαν οι δυτικοί άποικοι (το μεγαλύτερο ποσοστό κατάδικοι) στους κατοίκους της αυστραλιανής γης και το ολοκαύτωμα που οργάνωσαν για την εξολόθρευση των αρχαίων φυλών των Αβορίγινων. Εάν η πανάρχαια Ωκεανία ήταν πιο συμμαζεμένη γεωγραφικά και ο φυσικός της χώρος δεν διακρινόταν από τα νησιά, τις αχανείς, κεντρικές, έρημες εκτάσεις και τις πολύπλοκες περιφερειακές, τροπικές δασώδης περιοχές, το έργο της εξαφάνισης των αυτοχθόνων κατοίκων από την ισχυρή, αγγλική αυτοκρατορία θα ήταν σαφώς πιο εύκολο. Αναλογιστείτε μόνο, ότι η έκταση της Αυστραλίας είναι 7.692.024 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 24.770.700 κατοίκους (δηλαδή, δυο φορές του ελλαδικού πληθυσμού, περίπου). Άλλωστε οι λεριασμένοι έποικοι δεν βρήκαν την ίδια αντίσταση που αντιμετώπισαν οι άλλοι Ευρωπαίοι μετανάστες από τους πολεμικούς Ινδιάνους της βόρειας, αμερικανικής ηπείρου. Οι Αβορίγινες βρίσκονται στην Αυστραλία από το 48.000 π.Χ. και είναι φυλές ειρηνικές με βαθιές πνευματικές αξίες, λατρεύοντας και προστατεύοντας την ωφέλεια της γης, αλλά και την χαμένη στην ιστορία εποχή των ονείρων. Ο σκηνοθέτης Γουόρικ Θόρντον δεν έφτιαξε μια ταινία μυθοπλασίας αποικιοκρατικού μένους και ρατσιστικής καταγγελίας, αλλά τοποθέτησε μια πραγματική ιστορία της δεκαετίας του ’20, που προκάλεσε ντόμινο εξελίξεων, εναρμονισμένη στην ατμόσφαιρα ενός καλογυρισμένου γουέστερν, απλά για να καταδείξει την άλλη όψη του νομίσματος, την διαφορετική απ΄ αυτή, που συνήθως γράφουν οι ιστορικές σελίδες των νικητών. Και πολύ καλά έπραξε ο άνθρωπος, γιατί και το σκηνοθετικό το κατέχει και το σενάριο είναι μεστό, από τον συνεργάτη του Θόρντον στο «Σαμψών και Δαλιδά», τον Ντέβιντ Τράντερ σε συνεργασία με τον ντοκιμαντερίστα Στιβεν ΜακΓκρέγκορ. Οι ερμηνείες σκίζουν, ειδικά του Αβορίγινα ηθοποιού Χάμιλτον Μόρις (υποδύεται τον κεντρικό ήρωα Σαμ Κέλι) είναι καταπληκτική. Όπως επίσης είναι πολύ καλός είναι και ο διάσημος, Αυστραλός ηθοποιός Μπράιαν Μπράουν, που είχαμε καιρό να τον απολαύσουμε σε τόσο έντονο δραματικό ρόλο (υποδύεται τον λοχία Φλέτσερ, διώκτη του Σαμ Κέλι) από την εποχή του «Νόμου της Φυλής» (Dead Heart) του 1996. Η σινεμασκόπ φωτογραφία του Ντίλαν Ρίβερ και του ίδιου του σκηνοθέτη είναι μαγευτική, ατμοσφαιρική, μυστηριακή, σε πολλές στιγμές μυστικιστική, αποτυπώνοντας όλη την ομορφιά της δύναμης της έρημης και συνάμα άγριας αυστραλιανής φύσης και το πως επιδρά στον ανθρώπινο ψυχισμό. Καθ’ όλη την διάρκεια της εξέλιξης αυτής της πραγματικής ιστορίας δεν ακούγεται ούτε μια μουσική νότα, ώστε να χειραγωγήσει το συναίσθημα του θεατή (καλό!!!), αλλά άνθρωποι και φύση (ερμηνείες, εικόνες και φυσικοί ήχοι) αναλαμβάνουν τον ενδιαφέροντα, συναισθηματικό διακανονισμό στο ταξίδι ανάμεσα στον διώκτη και τον διωκόμενο ως προς την δραματουργία της αδικίας και της μιας αλήθειας. Λυρισμός, εσωτερική δύναμη, αληθινό, απλά υπέροχο!!!

Ο μεσήλικας Αβορίγινας  Σαμ (Χάμιλτον Μόρις – καταπληκτικός!), εργάζεται ισότιμα και ελεύθερος στον ιεροκήρυκα Σμίθ (Σαμ Νιλ – καλός), κάπου στις αχανείς εκτάσεις της κεντρικής Αυστραλίας, στο Άλις Σπρινγκς. Ο προβληματικός και βαθιά ρατσιστής, βετεράνος του πολέμου Χάρι Μαρτς (Έγουεν Λέσλι – καλός) μετακομίζει σε ένα γειτονικό σταθμό, ζητώντας από τον ιεροκήρυκα να του παραχωρήσει, ως προς την εγκατάσταση του στον τόπο, μερικούς ιθαγενείς. Ο Σμιθ στέλνει τον  Σαμ και την οικογένεια του για να βοηθήσουν. Η συνεργασία με τον σκληρό και οργισμένο Χάρι δεν είναι η καλύτερη, καθώς βλέπει τους ιθαγενείς ως κατώτερα όντα και σύντομα ένα συμβάν που παρεξηγείται από τον αποικιοκράτη τον οδηγεί να ενεργήσει ακραία σε έναν μικρό Αβορίγινα. Ο μικρός ξεφεύγει και πηγαίνει στον Σαμ για να σωθεί, ενώ ο τρελαμένος Χάρι διεκδικεί τον μικρό σαν να είναι σκλάβος, πυροβολώντας τον Σαμ που τον κρύβει. Ο Σαμ αμύνεται και σκοτώνει τον λευκό αποικιοκράτη. Αναγκάζεται να διαφύγει στην ενδοχώρα μαζί με την γυναίκα του για να μην συλληφθεί και εκτελεστεί από το απόσπασμα που έχει δημιουργήσει ο λοχίας Φλέτσερ ( Μπράιαν Μπράουν – πολύ καλός), γιατί έχει δεν έχει δίκιο ο Σαμ, σκότωσε λευκό και πρέπει να κρεμαστεί.