fbpx

Αγκάθι

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

 

«Αγκάθι»              

(Thorn)

 

  • Είδος: Δράμα
  • Σκηνοθεσία: Γαβριήλ Τζάφκας
  • Με τους: Νέελ Ρόνχολτ, Γιενς Σέττερ Λάσσεν, Βίμπεκε Χάστρουπ, Όλαφ Γιοχάνεσσεν
  • Διάρκεια: 82’
  • Διανομή: Filmcenter Τριανόν

Ταινία με δυο πρωτιές. Είναι το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Έλληνα σκηνοθέτη Γαβριήλ Τζάφκα σε μεγάλου μήκους ταινία (βραβευμένος μικρομηκάς) και δεύτερον, το «Αγκάθι» είναι η πρώτη κινηματογραφική συμπαραγωγή μεταξύ Ελλάδος και Δανίας. Ο Τζάφκας μετά τις σπουδές του στο Τμήμα Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης, αναζήτησε την τύχη εκτός των τειχών της χώρας (γιατί να το κρύψουμε άλλωστε, εδώ δεν υπάρχει προκοπή) και από το 2013 είναι μέλος της «Super16 -Nordisk Film» και μέλος της Ένωσης Σκηνοθετών της Δανίας. Ο Γιώργος Λάνθιμος στην Δύση και ο Γαβριήλ Τζάφκας στον ψυχρό βορρά της Δανίας.

Νιόπαντρο, νεαρό ζευγάρι περνάει, κάτι, σαν μήνα του μέλιτος στο κτήμα της συζύγου στην δανέζικη ύπαιθρο. Ένα επίσης ζευγάρι ηλικιωμένων γειτόνων υπάρχει στην ιστορία, που ο μεν σύζυγος κυνηγάει στα δάση, ψάχνοντας τριάντα χρόνια έναν κλέφτη και η μεν σύζυγος είναι μονίμως κλεισμένη στο σπίτι και σαν την Πηνελόπη υφαίνει τον αργαλειό της. Το νεαρό ζευγάρι περνάει ζωή χαρισάμενη με γέλια, έρωτες, βόλτες με το άλογο στο δάσος, ώσπου η κοπέλα χάνει στο πυκνό την βέρα του γάμου και ο νέος το άλογο του. Τρελαίνεται αυτός και ξεχύνεται στα δάση για να βρει τον κλέφτη, που άκουσε από τον ηλικιωμένο, για να πάρει πίσω το άλογο του, αλλά και να ανακαλύψει την βέρα της γυναίκας του. Πέφτει σε μια παγίδα για ζώα, τραυματίζεται, τον περιθάλπει ο ηλικιωμένος άνδρας σε μια καλύβα, ενώ η νεαρά, τσίτα στην αγωνία για τον άνδρα της, πιάνει επαφή με την ηλικιωμένη γειτόνισσα. Ένα έντονο όνειρο του νεαρού, σαν αληθινό βίωμα, γίνεται η εμμονή του, νομίζοντας, ότι υπάρχει τρίτος άνθρωπος που τον φλερτάρει η γυναίκα του και την βέρα της δεν την έχασε, αλλά η ίδια την πρόσφερε σε εκείνον, τον άγνωστο άνδρα.

Όλα τα παραπάνω εκτυλίσσονται στα πρώτα 55 λεπτά της ώρας σε μια ταινία διάρκειας 82 λεπτών. Νέοι στην εξοχή, ωραία πλάνα και ξανά ωραιότερα, landscape πλάνα σε φωτογραφικό ντελίριο, ένα χαμένο άλογο μαζί με ένα δαχτυλίδι, καλλιτεχνικό travelling εντός σπιτιού, παράξενοι γείτονες, αυστηρά, μετρημένοι διάλογοι των πέντε δευτερολέπτων και ο θεατής αναζητά το σενάριο στην μεγαλόπρεπη στασιμότητα του. Ξαφνικά, ω, ναι, ξαφνικά, εκεί που το άνω βλέφαρο είναι έτοιμο να ανταμώσει με το κάτω, ξεπηδάει  το ενδιαφέρον από την γραφίδα και τον φακό του Τζάφκα, κι αρχίζει να ανοίγει το μάτι. Η γνώση της μοναξιάς με εχθρό την ζήλια διασταυρώνονται σε δρόμους ζωής παρέα με τον φόβο της απόρριψης, του γυναικείου, ερωτικού παιγνίου, της σωματικής φθοράς και του θανάτου. Το δράμα για ό,τι δεν εξομολογήθηκε και κρατήθηκε κρυφό, μετασχηματίστηκε σε τοίχο ικανό να χωρίσει δυο ανθρώπους που αγαπιούνται παράφορα. Φιλοσοφικό δοκίμιο, που αναρριχάται στις παρυφές της ανάσας του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και μάλιστα της «Περσόνας» του 1966. Μια άκαμπτη ευθεία σιωπών και βλεμμάτων, λιγόλογη και ακατανόμαστη ως φοβικό μυστικό. Το «Αγκάθι» δεν έχει το νεύρο της «Περσόνας», αλλά την κινηματογραφική αφήγηση της αγγελοπουλικής νωθρότητας. Άλλωστε ο συγχωρεμένος Τεό θαύμαζε την «Περσόνα» του Μπέργκμαν, τοποθετώντας την στις δέκα καλύτερες ταινίες από καταβολής σινεμά. Ο Τζάφκας αξιοποιεί την κινηματογραφική του παιδεία, η οποία είναι πολύ καλή, εάν εξαιρέσεις  δυο σημεία σημαντικής σεναριακής επεξήγησης, που μένουν στο κενό, παίζοντας με την χωροχρονική συγγένεια, παντρεύοντας την με τον ψυχισμό και την εσωτερικότητα των ηρώων του. Απολογία, αναζήτηση, κάθαρση και θεραπεία σε δυο χρόνους, αυτού του παρελθόντος και αυτού του παρόντος είναι αυτή η άκαμπτη ευθεία των σιωπών, που αναφέραμε, αρχής γενομένης με το ανάλαφρο και γεμάτο ξεγνοιασιά τραγούδι της Ντόρις Ντέι «Que Sera Sera», καταλήγοντας στο κλείσιμο της αυλαίας με την γεμάτη εμπειρία, μεστή φωνή του Λέοναρντ Κοέν στο εκπληκτικό, «It Seemed The Better Way». Το «Αγκάθι» γίνεται άκακο και το αίμα τού χρόνου στεγνώνει λάθη, σβήνει τα μυστικά. Πολλά υποσχόμενος ο Γαβριήλ Τζάφκας.